ECE VAHAPOĞLU

WELLNESS


Wellness Nedir?
Türkiye için özellikle son yıllarda sağlıklı yaşam dediğimizde beraberinde gelen yeni bir kavram var: Wellness. Çoğumuz az çok ucundan kıyısından ne olduğuna dair fikir yürütüyor, çeşitli sağlıklı yaşam merkezlerinde bu kavramla karşılaşıyoruz. Fakat tam olarak wellness nedir, nasıl bir felsefeyi içinde barındırıyor bilmiyoruz. Wellness en temel tanımıyla, “iyi olma durumu” olarak ifade ediliyor. Biraz daha açarsak bu kavramı, hayatı memnuniyetle kabul etmek ve yaşamak” olarak açıklayabiliriz. Wellness’i sadece sağlıklı beslenmek veya düzenli spor yapmaktan ziyade bir bütün olarak düşünmeliyiz.

Wellness farkındalığınıza dair aktif bir sürece işaret eder ve aslında “iyi yaşamı” içinde barındıran tüm etkenleri bütünsel bir şekilde ele almanızı sağlar. Wellness, ruhunuza iyi gelen bir müziktir, kendinizi fit hissettiğiniz bir spordur ya da her sabah uyandığınızda size enerji veren sağlıklı bir kahvaltıdır. Yani kısaca, hayatınızın değişimine bilicinizi tam açacağınız, potansiyelinizi maksimum seviyede ortaya çıkaracağınız bir yoldur.
T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bağlı Herkes İçin Federasyonu Wellness’ın Türkçe karşılığı esenlik, refah ve iyi olma hali, olarak tanımlamaktadır. Wellness kalite ve yaşam kelimelerinin birleşimleri, mükemmelliğin ve üstünlüğün varlığı olarak tanımlanmıştır.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), wellness’ı, “Sadece hastalıklardan ve mikroplardan korunma değil, bir bütün olarak fiziki, ruhsal ve sosyal açıdan iyi olma hali” olarak açıklamıştır. Peki bu pek çok açıdan iyi olma halini birey nasıl başarabilir dersiniz? Stresten uzak kalmayı, hayata dair kaygılarını normal bir seviyede sürdürebilmeyi, kendisini olumsuz yönde etkileyen duygularıyla başa çıkabilmeyi ve hayatını dengede tutabilmeyi wellness felsefesi ile sağlam bir zemine oturtabilir miyiz?

Klasik ama gerçek, her şey kişinin kendisiyle başlıyor. Hayatımızı pozitif yönde değiştirmek için yine ilk adım kendi özümüze dönmekten geçiyor. Bu ne sihirli bir değnekle hokus pokus diyerek değiştireceğimiz, ne de bir anda ‘tamam, oldu’ diyebileceğimiz bir şey. Bu bir süreç, bu bir yolculuk… Kendi kendine yetebilme halini kişiye özgüven dolu veren wellness, bireyin hayata karşı duruşunu sağlamlaştırıyor, atacağı adımlarda kendinden emin, ne istediğini bilen bir varlık olarak hareket edebilmesini sağlıyor. Tüm bu bahsettiklerimiz zaten bizim ‘iyi yaşam’ betimlememizin özünü oluşturmuyor mu? Düşünün, yaptığımız seyahatler, gördüğümüz yeni kültürler, tanıştığımız yeni insanlar tüm bu sürecin renkleri, birbirine sıkı sıkıya bağlı parçaları… Ve işin özünde sizin sağlıklı bir hayat sürmenizin etkenleri yer alıyor.

Wellness Felsefesinin Boyutları


Biraz daha derine inelim ve wellness felsefesini boyutlandıralım…

Wellness, zihinsel ve duyusal, düşünsel ve yaratıcı, çevresel, mesleki, fiziksel, ruhsal ve sosyal alanlarda boyutlandırılıyor. Fiziksel boyut, üzerinde çokça durduğumuz vücudumuza yaptığımız iyilikleri kapsıyor. Beden farkındalığımızı geliştiren fiziksel wellness boyutu ile dengeli ve sağlıklı beslenmeye dikkat ederek, vücudumuzun ihtiyacı olan egzersizleri yapmamıza ve düzenli sağlık kontrollerimizi gerçekleştirmemize işaret ediyor. Fit bir görünüm için gerçekleştirdiğimiz aktiviteleri yine wellness’ın fiziksel boyutunda değerlendirebiliriz. Fakat unutmamalıyız ki tüm bu farklı boyutlar birbiri ile ciddi anlamda birbirlerine sıkı sıkıya bağlılar ve birbiri ile etkileşim halindeler. Yaptığımız sporun vücudumuza olumlu yönde etki etmesi kadar ruhsal açıdan da rahatlatması, dinlediğimiz sakinleştirici etkiye sahip bir müziğin yaratıcılığımızı perçinlemesi gibi zincirleme bir etkiden söz etmemiz mümkün.

Düşünsel ve yaratıcı boyutunda ise, bireyin kişisel gelişimine, eğitim ve başarısına etki eden yönü ile karşılaşırız. Yeni fikirler, farklı öğrenme biçimlerine kucak açan bir sürece işaret eder; yaratıcılık, özgünlük ve yeniliğin kapılarını aralarız bu boyutta. Sağlıklı düşünebilme süreçlerini kapsayan düşünsel ve yaratıcı wellness boyutu, bize olaylara ve durumlara karşı eleştirel düşünebilme yetisini kazandırır.

Sosyal ilişkilerimizi, çevremiz ile kurduğumuz iletişimi wellness’in sosyal boyutunda değerlendiririz. Gönüllü faaliyetlere katılımlarla sosyal çevremizdeki ağı genişletebilir, kendimizi insanlar karşısında doğru tanıyabilme ve tanıtabilme imkanı yakalarız. Ruhsal boyutu ise, öze indiğimizi en yoğun hissettiğimiz wellness boyutudur. Kendimizi anlamayı, hayatı sorgulamayı ve içsel bir arınmayı derinlemesine hissettiğimiz ruhsal boyut, aynı zamanda sosyal boyuttan beslenerek kendini tamamlamaya geçer. Farklı hikayeler, alıştığımızın dışında yaşamlar bize empati yeteneğini sunarak yeni sorgulama pencereleri yaratır. Yaşamaktan memnuniyet durumumuzu irdelememiz, ‘iyi’ye olan inancımız ruhsal boyutta gelişimimizi sağlayacak sürecin içerisindedir.

Biraz daha kendi dünyamızdan çıkıp dışarıda neler oluyor sorusuna verdiğimiz cevap bizi çevresel boyuta götürür. Kendi dünyamız dışında yaşanan toplumsal olayları, çevremizde olup bitenleri farklı bir bakış açısıyla değerlendirmemize yardımcı olur. Mesleki boyutunda, işte aldığımız tatmin ve gelişim ilk sırada yer alan konulardandır. Ekonomik gelirimiz, eğitimimiz, çalıştığımız sektöre göre yaşımız ve konumumuz mesleki boyutu değerlendirmemizde etkilidir.

Wellness Koçluğu veya Eğitmenliği Nedir?


Bahsettiğimiz tüm wellness süreçlerinde size profesyonel bir yol arkadaşlığı yapan kişileri wellness koçu/danışmanı olarak tanımlayabiliriz. Fakat şunu da biliyoruz ki, ülkemizde ne yazık ki, iki kursa katılmış (hatta katılmayıp sadece iki seminer dinlemiş), 3-5 kişisel gelişim kitabı okumuş bazı kişiler yeni bir etiket arayışına girerek kendilerini herhangi bir dalın koçu olarak kabul gördürme eğiliminde olabiliyor. Yaşam koçluğuna yeni yeni adapte olan Türkiye için, wellness kavramında da bu durumla karşılaşabilmemiz muhtemel gözüküyor. Belirtmeliyiz ki, yaşam koçluğu ile wellness koçluğu farklı şeylerdir. Diyetisyenlik veya spor eğitmenliği de yine farklı alanlardır. Wellness tüm bu saydıklarımızın adeta bir çatısıdır. Ve içerisindeki odacıklarda tüm bu alanlardan beslenerek gelişir. Yani bir wellness eğitmeninin, sağlıklı beslenmeye dair geniş bilgisi, egzersiz anlamında sağlam bir birikimi ve psikolojik yönde de bunları tamamlayıcı deneyim ve tecrübesi olması önemlidir.

Wellness koçu veya eğitmeni, bireyin yaşamını ruh, beden ve zihin üçleminde ele alır. Bireyin kendini daha enerjik hissetmesine, daha sağlıklı olmasına, hayatla anlamlı bağlantılar ve ilişkiler kurmasına yardımcı olur.

Eğer bu süreci profesyonel anlamda hayatınıza adapte etmek istiyorsanız öncelikle yapmanız gereken, beraber iş birliğinde olacağınız wellness koçlarının kesinlikle bu alanda iyi eğitim almış, sertifikalı kişiler olmasına dikkat etmenizdir. Ve kendi bedeni ve zihninde de sağlıklı görünmesidir. Wellness koçluğu verecek kişilerin, öncelikle bu yolculuğu kendi yaşamında başlatabilmiş kişiler olup tüm süreçleri kendi içinde tamamlamış, uygulamış ve bunu diğer insanlara aktarmada başarılı olabilecek nitelikte olması önemlidir. Sizi varmak istediğiniz hedefe ulaştırarak yaşam yolculuğunuzda yanınızda olabilecek güçte kişiler olmasına dikkat etmelisiniz.

Wellness, yaşamınızda değişimin anahtarının yine sizde olduğuna işaret eder. Ve doğru kapıları doğru anahtarla açabilmeniz için içinizdeki gücü tam anlamıyla ortaya çıkarmanızı sağlar. Gelişim için değişim kaçınılmazdır. Wellness ile tanışıklığınız yeni bir ‘ben’ değeri ile hayatınızı sarmayacaktır.

Ben nasıl bir wellness eğitmeniyim?


Sporcu kimliğim, 7/24 paylaştığım gerçek sağlıklı yaşam tarzım ve çalışmalarımla tanıdığınız bendeniz, Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bağlı ‘Herkes İçin Spor Federasyonu’ resmi sözcüsü ve 2.kademe wellness eğitmeniyim. Lisanslı atlet olarak Türkiye’de ve yurtdışında çeşitli yol ve trail koşularında yarışıyorum.

Ünlüler dünyasına baktığınızda, Türkiye’de ‘wellness’ alanında resmi belgeye sahip tek ünlü isim olmanın haklı gururunu ve sorumluluğunu taşıyorum.

Gençlik ve Spor Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Aile Bakanlığı gibi kamu kurumlarıyla çalışmalar yapıyor; halka ve kamu personeline seminerler veriyorum.

Ben kendimi, işin yetkinlik derinliğine inilmemiş biraz yüzeysel bulduğum wellness ‘koçu’ kavramı ile tanımlamıyorum. Resmi belgemde yazan ‘trainer’ kelimesinden yola çıkarak aslında wellness antrenörüyüm. Kas anatomisinden, sporcu beslenmesine, motivasyon psikolojisinden, masaj tekniklerine, aerobik ve anaerobik disiplinlere pek çok konuyu ele alan eğitimler ve her bir konudan sınavlardan geçtik.

Topluma yönelik bilgiler paylaştığım için bunu bir sorumluluk olarak görüyorum. Mevzu sadece belge almak da değil; dünyayı takip edip yenilikleri bizzat deneyimleyip paylaşıyorum. Başkalarından okuduğum, bana yöneltilen sorulardan irdelediğim, farklı uzmanları dinlediğim bir yolda ilerliyorum.

Wellness kavramının temelinde her yönüyle daha sağlıklı ve daha uzun bir yaşam sürebilmek amacı yattığına göre; ve bunu gerçekten yaşam felsefesi haline getirip sürekli uygulayan bilinçli bir birey olarak yaşadığıma göre; bu mesleki tanımı resmi kaynaklara da dayanarak ben şöyle yapıyorum:
Wellness antrenörlüğü veya eğitmenliği; geleneksel yaşam koçluğu, sağlık için bireysel antrenman, grup egzersizleri, sağlık ve stres yönetimi danışmanlığının bir birleşimidir.

Beş yıldır 1. kademe belgeye sahipken, sonsuz ilgimden dolayı uzmanlığımı daha da ilerleterek fitness, kas anatomisi ve sporcu beslenmesi konularını daha detaylı içeren eğitim ve sınavları başarıyla tamamlayarak 2.kademe antrenör oldum.

Spor yaptırmak ve sağlık bilgisi paylaşmak yasal belgeyle mümkün
Artık yönetmelik gereği kamuoyunda spor yaptırmak, egzersiz gösterilen TV programı yapmak, sağlık ve spor merkezi açmak için Gençlik Spor Bakanlığı’na bağlı ilgili federasyonlardan belge alınması şart hale gelmiştir. Toplum sağlığıyla ilgili her yaşta yapılacak sağlık, zindelik, kuvvet gibi özellikleri içeren her türlü fiziksel ve zihinsel egzersizin yapılmasında bu resmi belgeye sahip olmak gerekiyor.

Top